Tien dagen de stilte in met Vipassana


Afgelopen zondag ben ik teruggekomen uit het Belgische Vipassana centrum in Dilsen-Stokkem. Hier heb ik de techniek van Vipassana meditatie voor de tweede keer mogen ervaren en toepassen. Een 10-daagse cursus waar ik weer voor koos ook al wist ik wat mij te wachten stond. Als ik voor die tijd ziek was geworden en had moeten afzeggen had ik dit niet heel erg gevonden. De stilte vond ik enorm fijn maar om weer tien uur op een dag te gaan mediteren daarvan verwachtte ik dat dit weer opnieuw zwaar zou zijn. De regels zijn: Wees in nobele stilte – niet spreken, lezen, schrijven, seinen, oogcontact maken of aanraken. Volg elke dag het programma: 4:00 ochtendgong, 11 uur verdeeld over de dag meditatie, twee maaltijden (om 6:30 en 11:00), 2x per dag gelegenheid vragen te stellen, een lezing van 19:00 tot 20:30 en lichten uit om 21:30. Blijf in de aangewezen ruimtes op het terrein en leef de voorschriften na – niet doden, stelen of liegen en geen seksueel wangedrag of alcohol/drugs. En natuurlijk geen telefoon. Voor mij is dit alles geen probleem maar je telefoon inleveren en even helemaal afgesloten zijn van alles dat blijft bizar voelen, vooral de eerste dag. Dan is het verlengstuk van mijn hand weg.


Zo´n zes jaar geleden heb ik een collega horen vertellen over Vipassana en dit sloot helemaal aan bij waar ik toen stond in het leven. Dit is toen als een zaadje bij mij geplant en een jaar later maakte ik mijn eerste reis daar.



23 maart, op weg naar Belgie! Via de carpoolservice pikte ik iemand op voor een lift in Utrecht. Het was een jongeman, Braziliaan. Hij had al een aantal keren de Vipassana gedaan en ging nu mee om te dienen, helpen in de keuken van ´s morgens half 5 tot ´s avonds half 11. Wij konden tijdens onze twee uur durende rit veel delen. Zo fijn met iemand delen die weet wat Vipassana inhoudt en met je doet in het dagelijks leven. Ik voelde me nog meer voorbereid zover dit al kan, want iedere keer bewandel je een nieuw pad (kan ik zeker nu achteraf zeggen)! Bij de registratie op dag 0 lever je direct je telefoon in. Vervolgens kan je kijken in welke kamer je slaapt en met wie. Alleen of met een, twee of drie personen. Dan wandel je nog even buiten op het terrein waar de scheiding tussen mannen en vrouwen nog niet is aangebracht en ontmoet je nog iemand waar je nu nog mee kan kennismaken. Er werd flink wat afgekletst tussen alle cursisten, waarbij je nauwelijks kunt vermoeden dat zij hier zijn gekomen om de rust en stilte op te zoeken. Dit keer waren er minder mensen vanwege de corona maatregelen en er waren ook veel zieken waardoor we nu met 28 vrouwen waren ipv 50. Ik geloof dat er zo´n 38 mannen waren dus de vrouwen dit keer in de minderheid. Na het ‘laatste avondmaal’, de instructiebijeenkomst en de eerste introductie in de meditatietechniek begint dan echt de 10-daagse cursus in stilte. De regels gaan in werking. Nu ik eenmaal hier ben en geinstalleerd verheug ik mij er op en duik mijn harde bed in. Ik ben benieuwd wat de nacht mij gaat brengen. Ook mijn kamergenootje heeft vaker Vipassana beoefend dus weet ook wat haar te wachten staat de komende dag.


De eerste dagen is de techniek heel beperkt. Héél beperkt. In feite zit je 11 uur per dag op je ademhaling te letten en is het de bedoeling dat je niet reageert op de prikkels om je heen. Gewoon stil blijven zitten dus, terwijl de ene na de andere om je heen onrustig is, hoest, zucht en gaapt. Ik oefen mijzelf niet in slaap te vallen in deze saaie maar ook gekgenoeg fijne situatie. En niet te vergeten van het zo goed mogelijk negeren van pijn van verzuring in benen, van het urenlange stilzitten in kleermakers- of seizazit. De derde dag is het de bedoeling dat je je volledige focus legt op het stukje huid tussen je neusvleugels en je bovenlip (daar waar je ademhaling je huid raakt) maar soms ben ik wat ongeduldig omdat ik weet waar we naar toe werken en ik graag de flow wil gaan ervaren.



Dag vier Vipassana dag! Dag vier is Vipassana dag. De volgende fase van de techniek wordt geintroduceert tijdens een twee uur durende groepssessie. Hierbij blijf je niet alleen op je plek zitten, maar zeg je ook toe geen enkele kleine beweging te maken. De pijn lijkt ondraaglijk, maar door het opbouwende inzicht en de achterliggende mindset ervaar ik dat ik minder reageer op de pijn en hem iets beter kan hebben dan de eerste dagen. Ik begrijp steeds beter wat er wordt bedoeld met de impermanentie van dingen en de acceptatie van de realiteit – zoals hij is, niet zoals je wil dat hij is – en oefen met het loskomen van mijn innerlijke, veroordelende stem. Dit betekent echter niet dat mijn innerlijke stem stopt met praten. Ik had verwacht dat in nobele stilte je gedachten wel eens zouden uitdoven, maar niets is minder waar. Vanaf Vipassana dag is mijn probleem van soms even in slaap vallen minder. Je mediteert van top naar teen en van teen naar top en je geest blijft in beweging. Ik heb vanaf dag een na een aantal uren mediteren veel pijnen, sankhara's genoemd (oftwel ´ellende´ die uit je lichaam komt) maar voel me er sterk onder, ik blijf gelijkmoedig, maar binnen dat uur moet ik soms echt even mijn been iets verplaatsen. op dag acht is mijn doorbraak, ik ben aan het ontwikkelen en denk de techniek te doorvoelen, begrijpen en er komt ruimte wat niet wil zeggen dat de grove gewaarwordingen verleden tijd zijn. Ik ben daar 11 dagen en wanneer heb ik nu tijd om mij tien dagen mij af te sluiten van alles en dit te ondergaan. Waar allemaal vrijwilligers dit mogelijk maken voor ons. Ik geef niet op en ga verder, hoe groot het LIJDEN ook is. Langs de zijmuur van de meditatiezaal staan een aantal stoelen waar mensen op zitten te mediteren. Op een gegeven moment heb ik veel last van mijn knieen en vraag ik om een stoel om de houdingen af te kunnen wisselen. Op dag 5 zijn mijn knieen gewend en kan ik weer in de meditatiehouding zitten. Ik blijf knielend met mijn 'andere pijn' stilzitten, probeer de mogelijkheid om naar mijn stoel te gaan te onderdrukken en dit fysieke stuk vanaf nu aan te gaan.



Mediteren, en weer en weer en weer Om 12.00 uur na het heerlijke veganistische warme eten is er een vragenuurtje bij de theatcher waar je vijf minuten terrecht kan. Dagenlang heb ik die enorme pijnen in mijn middenrif tijdens het mediteren en het wordt maar niet subtieler of nog beter, verdwijnt. Ik weet het antwoord al maar wil er toch even heen om te delen, hoe zwaar het is om gelijkmoedig te blijven. Het liefste sta ik op met die pijnen om alles weer te verlichten. Het is fijn dat korte moment van mijzelf uitspreken en dan weer verder te kunnen gaan. De eerste dagen is het zo´n prachtig weer dat ik tijdens de wandelingen in de tuin soms op een bankje ga zitten of liggen. Ook al zijn mijn ogen veel gesloten door het mediteren, ook dan doe ik ze graag weer dicht. Ik luister naar de natuur en ben niet bezig met hoe dat eruit ziet. Krakende bomen in de wind, vogels die kwetteren naar elkaar of wie weet naar mij, een eekhoorntje die door de bladeren struint en weer in de bomen klautert (ik had mijn ogen even geopend omdat ik het geluid niet kon plaatsen), heel in de verte wat verkeersgeluid en een blaffende hond. Ik observeer wat er in mijn hoofd en lijf gebeurd en voel die heerlijke warmte van de zon die nu zo fijn is.


Sankhara’s De lezingen hebben in de loop van de dagen toegeleefd naar de uitleg van oa Sankhara’s. Het is onmogelijk urenlange lezingen compleet en begrijpelijk samen te vatten, maar ik doe een poging. In het kort komt het erop neer dat je je leven lang overtuigingen en innerlijke conflicten hebt opgebouwd en dat je je daarmee identificeert. Dit weerhoud je ervan om in vrede te leven met de echte situatie – zoals die is, omdat je vaak hunkert naar een onechte situatie – zoals je wil dat die is. Je bevestigt en versterkt je overtuigingen door op externe prikkels te reageren vanuit die overtuigingen, om de situatie te veranderen. Op den duur manifesteren Sankhara’s zich zelfs in je lijf, er vanuit gaande dat je erop zult reageren om de situatie te verkrijgen die je wil. Lichamelijke sensaties zoals pijn, jeuk, honger, fysiek ongemak, maar ook genot openbaren zich als reactie op externe prikkels. Hier kun je uiteindelijk zelfs volledig onbewust door worden geleid, omdat je gelooft dat je je huidige situatie bént, en je daar – vaak in vergelijking met vroeger of met anderen – iets van vindt in de vorm van verlangen of afkeer. Iets wat niet fijn voelt, daar doe je onbewust direct iets aan. Iets wat lekker aanvoelt, daarvan wil je alleen maar meer.


Tijdens Vipassana meditatie reageer je nergens op, maar blijf je volledig stilzitten terwijl je de situatie observeert en accepteert zoals die is. Zonder je te identificeren met de lichamelijke sensaties van verzuring, jeuk, honger of whatever. Hierdoor verliezen Sankhara’s hun kracht en raak je verlost van verlangens of afkeer. Zo kun je tot ware liefde, vreugde en harmonie komen. Naast Sankhara’s heb je ook nog Anitya, Panna en nog meer dingen die ik heb geleerd tijdens de lezingen. Maar er zijn ook boeken over, dus als je al tot hier bent gekomen moet je die maar eens lezen.


De laatste dagen Na mijn "doorbraak" op dag acht zijn mijn meditaties rustiger en is het minder heftig. Op dag vijf heb ik een cel toegewezen gekregen waar ik in stilte kan mediteren naast de 4 verplichte uren in de meditatiezaal waar we ook begeleid worden. De cel is echt een cel, geen ramen alleen een klein rooster in het plafond zodat ik kan horen wanneer het tijd is om te ontspannen, rusten of eten. Het mediteren gaat daar fijner als op mijn kamer. Ik ben van die cel gaan houden in die paar dagen, hoe raar dit misschien ook klinkt.


Het is de laatste dag van nobele stilte en ik geniet steeds meer van de stilte, het bewustzijn en de focus, wetende dat dit vanaf 10:00 op dag 10 voorbij zal zijn. Als het moment daar is loopt iedereen naar buiten en velen verzamelen zich om te delen. Ik loop eerst naar mijn slaapkamer om rustig te delen met mijn kamergenootje. Daarna mag stapje voor stapje mijn wereld weer wat groter worden. Wat een verhalen, wat een ervaringen en van een ieder zo verschillend. Ik kies ervoor om mij soms ook even terug te trekken en wil het liefste ook weer in stilte genieten van mijn eten om 12 uur. Er komt een jonge dame naast mij zitten, een wetenschapper en zij is benieuwd naar mijn ervaring. De eerste keer dat ik weer minder bewust eet door het praten. Het is fijn om een aantal mensen te spreken en te horen wie ze zijn en wat ze hier brengt. Ik spreek een huisarts uit Istanbul, een wetenschapper, een kunstenares een postbode een verpleegkundige. Allemaal hebben ze de tien dagen volbracht en zijn ze blij, stil en verwonderd over de techniek, wat de meditatie teweeg brengt. En met het einde van de stilte is ook werkelijk de focus en mogelijkheid om zoveel uren op een dag te mediteren voorbij. Tegelijkertijd begint ook de werkelijke oefening: met de nieuwe inzichten terug in contact komen met de buitenwereld (= de wereld buiten jezelf). We gaan om 18.00 uur weer samen mediteren en de volgende ochtend gaat de gong een kwartier later, 4.15 uur, uitslapen dus. Ik klets nog heel wat af met mijn kamergenootje voordat we naar dromenland gaan.


Bijna naar huis! Na de laatste ochtendmeditatie op dag 11 gaan we opruimen. We mogen onze telefoons ophalen, en omdat ik deze moet opladen, het is ook mijn navigatie, gaat deze weer aan. Vele berichten van kinderen, vrienden en klanten maar eerst aan de schoonmaak. De vrijwilligers die zo fantastisch voor ons hebben gekookt gaan nu alles schoonmaken kunnen wel wat hulp gebruiken. Dan komt het moment van vertrekken en zeg ik velen gedag en reis met B. weer naar utrecht.


Het echte leven Die dag begon het werkelijke leven weer. Niet alles van het leven buiten het centrum is in vrede en harmonie. Het is weer hard werken om alert en gelijkmoedig te blijven. Maar vooral ben ik me er nog meer bewust van hoe gelukkig ik ben én hoe graag ik geluk wil delen. Meerdere mensen heb ik geïnspireerd om wie weet ook Vipassana te gaan doen (al zijn 10 dagen van mediteren en vroeg opstaan nog wel een drempel voor sommigen). Mocht ik nog meer zaadjes richting bewustzijn kunnen planten dan doe ik dit graag vandaar van het delen van dit blog. Dan zou de wereld er zo veel mooier uitzien ( oa. geen oorlog en armoede ). Ik heb meneer Poetin ook al liefdevol uitgenodigd te komen. Er zitten centra's over de hele wereld en eigenlijk geen idee of er een in Rusland is. Er is sinds kort ook een centrum in Almere, minder groot. Ik heb begrepen dat ze mannen en vrouwen om de beurt ontvangen, je kan hun website in de gaten houden. En mocht je besluiten deze reis ook een keer te willen maken dan huren we een bus (je) en reizen we erheen. We zien elkaar daar niet maar altijd fijn om te delen als we de stilte uitkomen.


Mijn ervaring na deze periode van mediteren

Tijdens de beoefening van vipassana-mediatie richt je continu je aandacht naar binnen waardoor deze aangescherpt en verfijnd raakt. Hiernaast ontwikkel je een grote observatiekracht. Hierdoor kun je op een gegeven moment hele subtiele veranderingen waarnemen die verschijnen en verdwijnen in je ervaringsveld.

Het effect hiervan is dat je dan kunt opmerken waar en wanneer er diep in de geest prille stress- of onheilzame patronen ‘geboren’ worden. Dit opmerken maakt tegelijkertijd dat deze patronen kalmeren en uitdoven. Met andere woorden, de diepe en oorspronkelijke oorzaak van onze stress wordt opgelost. Dit gaat ver vooruit aan het niveau van gedachten, overtuigingen en emoties, want deze zijn slechts een oorzaak van deze dieperliggende subtiele patronen. Als je deze meditatievorm lang genoeg beoefent, dan zuiver je de geest stap voor stap van deze onheilzame patronen. Het enige wat dan overblijft is onze oorspronkelijke natuur, die zich uit in vreugde, geluk, kalmte, sereniteit, innerlijke vrede, gelijkmoedigheid en intuitieve wijsheid. Je kunt je misschien voorstellen dat dit uiteindelijk leidt tot een totale zuivering van de onheilzame factoren van de geest. En eenvoudig gezegd is dit wat in het Boeddhisme wordt geduid met verlichting. Ik ben nu bijna weer een week thuis en ik ben dagelijks twee uur blijven mediteren, in de ochtend en avond. De avond valt niet mee, soms werk ik nog maar ik vind een manier om het te blijven doen. Het is zo fijn dat ik alleen maar heel blij ben als ik weer kan zitten in een rustige ruimte en geest en sensaties observeer en daarna zo ontspannen ben om of te gaan slapen of nog iets af te ronden waar ik voor die tijd geen zin in had. Oftwel verslavend, een fijne en gezonde verslaving.


Wanneer je bij het lezen van mijn verhaal vragen hebt voel je vrij mij te contacten.. ik hoop dat ik je heb weten te inspireren. Alles is niet te verwoorden, onmogelijk. Wanneer je de leer van Boeddha eigen wil maken, (zelf een boeddha wil worden), wacht geen jaren, maar kijk op hun site en gun jezelf deze leer toe te passen in je leven.


https://pajjota.dhamma.org/nl/


https://talaka.dhamma.org/nl/




TERUG